Bulgaristan’a ihracat yapmak ister misiniz?

Ana Sayfa » Ekonomi - Bulgaristan’a ihracat yapmak ister misiniz? - haber24

Türk firmaları için Bulgaristan’a ihracat yapmak, Türkiye iç pazarına mal satmak kadar kolay ve avantajlı hale gelmesine rağmen bu fırsattan yeterince yararlanamıyoruz.

Bulgaristan, 7 milyondan fazla nüfusa, 110.910 km² alana sahip, Doğu Avrupa’da en çok tarihsel geçmişe sahip olduğumuz ülkelerden biridir. Yıllık GSYİH’nin 39.07 milyar dolar olduğu ülkede büyüme hızı %6.1, enflasyon ise %7.8’dir. Avrupa Birliği’ne dahil olan Bulgaristan’ın ekonomisi gün geçtikçe düzelmekte olup, 2007 yılı itibariyle kişi başına düşen milli geliri yaklaşık 11.800 dolardır.

Türk firmaları için Bulgaristan’a ihracat yapmak, Türkiye iç pazarına mal satmak kadar kolay ve avantajlı hale gelmiştir. Bulgaristan’ın konum olarak Türkiye’nin İstanbul, Kocaeli ve Bursa gibi sanayi ve ticaret merkezlerine yakın olması nakliye maliyetini düşürmektedir. Ayrıca, AB mevzuatı uygulamaya başlayan Bulgaristan Türk ihracatçıları için marjinal bir pazar olmaktan çıkmıştır.

1997 yılında alınan ekonomik istikrar programı kararları ile birlikte hükümetin para ve döviz politikaları üzerindeki yetkisi sınırlandırılarak bir Para Kurulu oluşturulmuştur. Döviz kuru istikrara kavuşturulmuş ve bilahare 1 Avro/1Bulgar Levası 1,95583 oranında sabitlenmiştir. Bankaların kamu tarafından desteklenmesi politikasına son verilerek, Merkez Bankası özerk bir yapıya kavuşturulmuştur. Bu kararların ardından Bulgaristan tarihinin en uzun ekonomik büyüme dönemine girmiştir.

Bulgaristan 1 Ocak 2007’de AB’ye tam üye olmuştur. AB üyeliği koşulları Bulgaristan’ın ekonomik yapısında önemli reformların yapılmasına neden olmuştur. Bulgar Hükümetlerinin sıkı para ve maliye politikaları ile AB üyeliği süreci sayesinde Bulgaristan son 8-9 yıllık dönem içinde % 5- 6 arasında bir büyüme oranı yakalamıştır.

2006 yılında % 6,5’lik bir büyüme gerçekleştirilirken, büyümenin sürükleyicileri sanayi, hizmet ve ticaret sektörleri olmuştur. Doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının tutarı 3.5 milyar Avro’yu bulmuştur. Tüketici fiyat endeksi artış oranı % 6.5 olmuş, işsizlik oranı ise % 9 oranına gerilemiştir. Kurumlar vergisi oranı aşamalı bir şekilde 1 Ocak 2007’de % 10’a düşürülmüştür. İş ve ticaret ortamı açısından bu tür olumlu verilerin yanısıra birtakım sıkıntılı alanlar da mevcuttur. Bunların başında nitelikli personel eksikliği gelmektedir. Meslek eğitiminde kalitenin son yıllarda düştüğü sıklıkla dile getirilmektedir. AB fonlarının sağlanmasında ve kullanımında yeterince etkin olunamadığı rapor edilmektedir. Turist sayısında ve turizm gelirlerindeki artış düşük kalmıştır. Demiryolu taşımacılığında gerileme yaşanmaktadır.

Bulgaristan çoğu eski “Doğu Bloku” ülke gibi sanayisini kapalı ekonomi ve sınırlamalar yüzünden geliştirememiştir. Mevcut sanayisi de hafif sanayi olup, gelişmiş teknolojili Avrupa gibi ülkelere uluslararası alanda rekabeti gerçekleştirememektedir. Aynı zamanda Bulgaristan’ın kendi iç piyasasına da sağladığı ürünler açısından makine ve ekipmanların yetersiz olduğu gerçeği, Bulgaristan’ın sanayisini ve üretimini geliştirmek için yeni makine, ekipman ve teknolojileri bünyesinde toplamasını gerektirmektedir

Başlıca sanayisi tarım olan Bulgaristan, tarım ürünleri ihracatını artırmak ve iç piyasa talebini karşılamak için tarım makine, ekipman ve teknolojilerini geliştirmek zorundadır. Bu da Bulgaristan’ın ithalat yoluyla çeşitli tarım makine ve ekipmanlarını, tohum ve gübre gibi tarımsal ihtiyaçlarını karşılaması anlamına gelmektedir. Bu aşamada Türkiye coğrafi yakınlığın verdiği maliyetin azalması nedeniyle büyük bir avantaja sahiptir. Ayrıca Türkiye’nin tarım ürünleri konusundaki ilerlemesi de Bulgaristan’daki ithalatçılar tarafından olumlu olarak karşılanmaktadır.

Bulgaristan’ın başlıca ihracat ürünleri hazır giyim, ayakkabı, demir-çelik, makine ve ekipmanlar ve çeşitli yakıtlardır. Başlıca ithalat ürünlerini ise yüksek teknolojili makine ve ekipmanlar, metal ve cevherler, kimyasallar, plastik ürünleri, çeşitli yakıtlar ve mineral ve hammaddeler oluşturmaktadır. 2006 yılı itibariyle Bulgaristan’ın en çok ithalat yaptığı ülkeler arasında %7.2 ile 3. sırada olan Türkiye aynı zamanda Bulgaristan’ın ihracat yaptığı ülkeler arasında %12 ile ilk sıradadır. Bulgaristan’ın dış ticaret hacmi 48.56 milyar dolardır.

Bulgaristan ile Türkiye Arasındaki Mevcut Anlaşmalar

  • Ticaret ve Ekonomik, Sınai ve Teknik İşbirliği Anlaşması (1994)
  • Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması Anlaşması (1994)
  • Çifte Vergilendirmenin Önlenmesi Anlaşması (1994)
  • Turizm İşbirliği Anlaşması (1997)
  • Enerji ve Altyapı Alanlarında İşbirliği Anlaşması ve Protokolü (1998)
  • Uzun Vadeli Sözleşme (1999)
  • İkili Hava Ulaştırma Anlaşması (2004)
  • Deniz Ticareti Taşımacılık Anlaşması (2004)

Doğal Kaynaklar: Boksit, Bakır, Kurşun, Kömür, Çinko, Kereste
Başlıca İhracat Ürünleri: Giyim Ürünleri, Ayakkabı, Demir – Çelik, Makine ve Ekipmanlar, Yakıt
Başlıca İthalat Ürünleri: Makine ve Makine Ekipmanları, Metal ve Cevherler, Kimyasal ve Plastikler, Yakıt, Mineraller ve Hammaddeler
Başlıca İhracat Yaptığı Ülkeler: Türkiye %12, İtalya %10.4, Almanya %10, Yunanistan %8.2, Belçika %6.8, Fransa %4.3
Başlıca İthalat Yaptığı Ülkeler: Almanya %15, İtalya %10.6, Türkiye %7.2, Yunanistan %6.3, Çin %5, Fransa %4.9, Romanya %4.5

Türkiye ile Bulgaristan arasındaki ticaret hangi kurallara dayanmaktadır?

AB üyeliğinin ardından Türkiye – AB Gümrük Birliği’nin bir tarafı haline gelen Bulgaristan ile Türkiye arasında gümrük birliği kapsamı sanayi ürünlerinin ticaretinde gümrük vergisi alınmamaktadır. Tarım ürünleri içinse AB’nin Türk tarım ürünlerine uyguladığı tercihli vergi oranları uygulanmaktadır. Türkiye ile Bulgaristan arasında imzalan bazı ikili anlaşmalar da ikili ticareti şekillendirmektedir: Ticaret ve Ekonomik, Sınai ve Teknik İşbirliği Anlaşması (1994), Yatırımların Karşılıklı Teşviki ve Korunması Anlaşması (1994), Çifte Vergilendirmenin Önlenmesi Anlaşması (1994).

Hangi ülkeler Bulgaristan’ın en büyük ticaret partnerleridir?

Bulgaristan’ın ihracatında 2013 yılında AB üyesi ülkeler ile Türkiye dahil olmak üzere komşu Balkan ülkeleri ağırlıktadır. 2013 yılında da Almanya, Bulgaristan’ın en çok ihracat yaptığı ülke olmuştur. Türkiye, Bulgaristan’ın en çok ihracat yaptığı ikinci ülke olmuştur. İtalya, Romanya, Yunanistan Bulgaristan’ın ihracatında diğer büyük partner ülkelerdir. İthalatında ise birinci sırayı Rusya Federasyonu alırken ülkemiz 5. sırayı almaktadır. İthalatta diğer büyük partner ülkeler Almanya, İtalya ve Çin’dir.

Bulgaristan’ın en çok dış ticaretini yaptığı ürün grupları nelerdir?

Petrol ürünleri, demir dışı metaller, gıda sektörü hammaddeleri, diğer hammadde ve malzemeler, giysi ve ayakkabı, makina ve cihazlar, gıda, yedek parça ve teçhizat, ilaç ve kozmetik, mobilya, plastik ve kauçuk en çok ihraç edilen ürün gruplarıdır. Ham petrol ve doğalgaz, makina ve cihazlar, diğer hammadde ve malzemeler, cevherler, yiyecek, içecek ve sigara, yağlar, plastik ve kauçuk, tekstil sektörü hammaddeleri, ulaşım araçları, ilaç ve kozmetik, demir-çelik, elektrikli makinalar ise en çok ithalatı yapılan ürün gruplarıdır.

Türkiye’nin Bulgaristan’ın dış ticaretindeki yeri nedir?

Türkiye, 2 milyar Euro ve Bulgaristan’ın toplam ihracatında % 9’luk pay ile en çok ihracat yapılan üçüncü ülkelerin başında yer almış, ülkenin genel ihracatında ise 2012’deki ikinci yerini muhafaza etmiştir. Yine 2013 yılında Türkiye, Bulgaristan’ın ithalatında 1,4 milyar Euro ve % 5,4’lük payı ile iki sıra yükselerek 5. sıraya yerleşmiştir. Diğer taraftan 3,4 milyar Euro değerindeki ticaret hacmi ise ikili ticareti şu ana kadar ulaşılamayan yeni bir rekor seviyeye taşımıştır. 2013 yılında Bulgaristan’ın Türkiye ile ticaret hacminin Bulgaristan’ın toplam ticaretindeki payı % 7,1 olarak gerçekleşmiştir.

Türkiye’nin Bulgaristan ile ticaretine konu olan belli başlı ürün grupları nelerdir?

Bulgaristan Türkiye’den en çok mineral yakıtlar, mineral yağlar, bakır, plastik, elektrikli makina ve cihazlar, diğer makinalar, metal cevherleri, demir ve çelik ithal etmektedir. Türkiye’ye ihracatına ise mineral yakıtlar, mineral yağlar, bakır, demir ve çelik, yağlı tohum ve meyvalar, elektrikli makina ve cihazlar, ağaç ve ahşap eşya, plastik, kurşun gibi ürün grupları hakimdir.

Türkiye’nin Bulgaristan’a ihracatını olumlu etkileyen faktörler nelerdir?

  • Bulgaristan ile Türkiye’nin coğrafik yakınlığı: Türkiye’nin Avrupa ülkeleriyle yaptığı ticaretin karayolu ile taşınan kısmının büyük bir bölümü Bulgaristan üzerinden yapılmaktadır. Ayrıca Bulgaristan, Balkanlar’ın coğrafi olarak merkezi konumundadır. İstanbul, Kocaeli ve Bursa gibi Türkiye’nin üretim merkezlerine de çok yakındır.
  • Bulgaristan’ın AB üyesi olması: Gümrük Birliği nedeniyle ikili ticarette sanayi ürünleri gümrük vergisinden muaftır, tarım ürünleri içinse tercihli vergi oranları uygulanmaktadır. Büyük ölçüde iki ülkenin teknik mevzuatı uyumludur.
  • Kalite-fiyat oranının Türk ürünlerinin Bulgaristan piyasasındaki rekabet gücünü artırıcı nitelikte olması.

Türkiye’nin Bulgaristan’a ihracatını olumsuz etkileyen faktörler nelerdir? 

  • Bulgaristan piyasasının küçük olması
  • Vatandaşların satın alma gücünün göreceli olarak düşük olması
  • Önceki dönemlerde düşük kaliteli ürünlerin ithalatından dolayı Türk ürünlerinin imajının zedelenmiş olması
  • Yerli ithalatçıların kredi bulmakta zorluklarla karşılaşması
  • Mal ve kişilerin serbest dolaşımı nedeniyle Bulgarların AB ülkeleri ile ticaret yapma kolaylığı

Bulgaristan’a mal ve hizmet ihracatı çerçevesinde Türk firmalarının istifade edebileceği fırsatlar nelerdir?

  • Bulgaristan’da AB operasyonel programları çerçevesinde bir çok altyapı projesinin gerçekleştirilmesinin gündemde olması bir çok fırsat yaratmaktadır. Bu kapsamda hem müteahhitlik firmalarına hizmet sunmakla doğrudan, hem de ihracatçılara ihalelerden kaynaklanan mal ihtiyaçlarının karşılanmasında dolaylı yoldan bahse konu şüreçte yer alma fırsatı doğmaktadır.
  • Bulgaristan sanayisinin krizden olumsuz etkilenmesi nedeniyle piyasada oluşan ve yerli mallarla karşılanamayan talebin Türkiye’nin göreceli olarak rekabet gücü yüksek ürünleri ile giderilmesi değerlendirilebilir başka bir fırsattır.
  • 2010 yılında 41,4 olan ortalama yaş 2030 yılında 46,5’a yükselecektir. Yaşlı nüfus için hayatı kolaylaştıracak ve sağlığını koruyacak yaşlı dostu ürünler (akıllı sensörlere sahip tesktil ürünleri, ev içi ekipman, dekorasyon ürünleri, ilaç, doğal-sağlıklı yaşam temalı gıda ürünleri) potansiyel arz etmektedir.

Bulgaristan’a ithalatta aranan standartlar, teknik gerekler ve sertifikalar nelerdir?

AB üyeliğinin ardından Bulgaristan’da AB’nin ticarette teknik engellerin kaldırılmasına dair mevzuatı ve sistemi uygulanmaktadır. Bu kapsamda, Bulgaristan’da AB’nin ürün güvenliği, standardizasyon, akreditasyon, metroloji, uygunluk değerlendirmesi, test, muayene ve belgelendirme mevzuatına geçilmiştir. Bulgaristan’a ihraç edilen ürünlerin insan sağlığı ve güvenliğine ilişkin tüm kuralları karşılaması gerekmektedir. AB’nin bu alandaki “yeni yaklaşım” mevzuatı kapsam dahilindeki ürünlere “CE” işaretinin iliştirilmesini zorunlu kılmaktadır. AB’nin bu alandaki mevzuatı Türkiye tarafından da uyumlaştırıldığından ihracatçılarımızın bu konuda ihtiyaç duydukları bilgiyi temin ederek uyum sağlamalarında herhangi bir zorluk beklenmemektedir. Diğer taraftan, Türkiye-AB Gümrük Birliği kapsamında bulunmayan tarımsal, hayvansal ve su ürünlerinin Türkiye’den Bulgaristan’a ihracatında veya bu ülkeden transit geçişlerinde mevzuata uygunluk konusunda bir takım sıkıntılar ortaya çıkmaktadır. Bu konuda gerekli uygunluk değerlendirme belgelerinin ve sertifikaların kuralına uygun düzenlenmesi önem arz etmektedir.

Bulgaristan’da ithalat aşamasında ve transit geçişlerde sıkça sorun yaşanan ürünler ve konular ile bunlara ilişkin dikkat edilmesi gereken hususlar nelerdir?

Türkiye-AB Gümrük Birliği kapsamında bulunmayan tarımsal, hayvansal ve su ürünlerinin Türkiye’den Bulgaristan’a ihracatında veya bu ülkeden transit geçişlerinde mevzuata uygunluk konusunda bir takım sıkıntılar ortaya çıkmaktadır. Bu konuda gerekli uygunluk değerlendirme belgelerinin ve sertifikaların kuralına uygun düzenlenmesi önem arz etmektedir.

Tarım Ürünü İthalatı ve Bitki Sağlığı Kontrolleri: Bitki sağlığı kontrolü sınır kapılarında Tarım ve Gıda Bakanlığı’na bağlı Gıda Güvenliği Ajansı tarafından gerçekleştirilir. Aşağıdaki ürünler bitki sağlığı kontrolüne tabidirler:

  • Tohumlar ve fideler dahil olmak üzere tüm bitkiler;
  • Bitkisel ürünler;
  • Besin takviye (nutrient media) ürünleri;
  • Bitki koruma preparatları;
  • Bitki nakliye vasıtaları;
  • Bitki paketleri.

Veterinerlik Kontrolleri: Tüm hayvansal ürünler ile su ürünlerinin veterinerlik kontrolleri Bulgaristan sınır kapılarında Gıda Güvenliği Ajansı tarafından icra edilmektedir. Söz konusu ürünlerin ithalatı veya transit geçişlerinde ilgili AB mevzuatına dayanılarak iki belge aranmaktadır. Bunlardan ilki ortak ithalat belgesidir ve Bulgarca’dır. Ortak ithalat belgesinin bir gün önceden giriş yapılacak hudut kapısı yetkililerine ibraz edilmesi gerekmektedir. Söz konusu belgenin yanısıra ithalatta veya transit geçişte veterinerlik sağlık sertifikası da malın beraberinde olmalıdır. Söz konusu sağlık sertifikası AB’ye giriş ülkesinin dilinde (Bulgaristan ise Bulgarca) ve AB’de gideceği son ülkenin dilinde (Avusturya ve Almanya ise Almanca) olmalı ve hazırlandıktan/doldurulduktan sonra yetkili organlarca onaylanmalıdır.

Yaş Meyve ve Sebze İthalatı: AB Komisyonu’nun 669/2009/EC sayılı “Bir Takım Yem ve Hayvansal Olmayan Gıdaların İthalat Denetimlerinin Artırılmasına Dair Komisyon Yönetmeliği”ne göre ülkemiz menşeli bazı biber türleri % 10 sıklıkla zirai ilaç kalıntısı tespiti için analize tabi tutulmaktadır. Söz konusu ürünlerin tamamı ise bahsi geçen Yönetmelik kapsamında Ortak Giriş Belgesi denetimine tabi bulunmaktadır. Bu denetimleri Bulgaristan Tarım ve Gıda Bakanlığı’na bağlı Gıda Güvenliği Ajansı yürütmektedir.

Söz konusu Ortak Giriş Belgesinin her bir ürün için ayrı ayrı hazırlanması, ilk sayfasının Bulgarca ve eksiksiz olarak doldurulması ve araç gümrük kapısına gelmeden en az 24 saat öncesinden faksla e-posta ile ilgili gümrüğe bildirilmesi gerekmektedir. Ayrıca, denetim işlemleri için araç sürücüsünün yanında test ve belgelendirmeyi karşılayabilecek yeteri kadar nakit para bulundurması önem oluşturmaktadır.

Ayrıca, özellikle domates, biber, narenciye, kayısı, kiraz, nar, salatalık başta olmak üzere pek çok ürün %100 oranında bitki sağlığı denetimine tabi tutulmaktadır.

 


Bulgaristan’a ihracat yapmak ister misiniz? yazısına yapılan yorumlar
  1. esra dedi ki:

    Merhabalar,
    İhracat yapmak istiyorsanız bu konuda devlet destekli çalışan bir sistem var.
    Yeni pazarlar bulmanızı sağlıyor ve size günlük olarak talepler iletiliyor.

    Bu konuda de dediğim gibi devlet ödeme konusunda %70 oranında destek oluyor.
    Siz de biliyorsunuz devletin bu seneki ihracat hedefleri çok büyük, bu konuda da
    firmalara ciddi destek oluyor.

    Sistem gerçekten çok kaliteli, bu sistemi kullanan yurtdışında 1 buçuk
    milyonu aşkın ithalatçı firma var. Reklam olmaması için sitesinin adresini veremiyorum.
    Bu konu da detaylı bilgi almak isterseniz,bilgi verebilirim.

    Esra USLU
    İhracat Uzmanı

  2. Hüseyin dedi ki:

    Sayın Mehmet Bey Merhaba,
    Manisa’da ikamet etmekte olup Yapı Kredi Bankası’ndan emekliyim.
    Bulgarca bilmekteyim ve evimde e-ticaret ile iştigal ediyorum.
    Adresinizi Patronturk.com dan aldım. Kapı Üretimi yaptığınız Firmanızın ürünlerini Bulgaristana tanıtım yapmak ve pazarlamak istiyorum. Bulgaristana devamlı seyahat edebilirim.
    Önceden herhangi bir ücret talep etmiyorum.
    Bu konuda tarafıma bilgi verilmesini arz ederim.
    Saygılarımla,
    Hüseyin Genç
    Manisa
    Skype: pirin4

  3. İlker dedi ki:

    Merhabalar, gaziantepte yüksek kapasiteli üretim yapmaktayız. İstanbul merkez ofisimiz mevcuttur. Kapı üretimi yaptığımız şirketimizin yanında parke üretim tesisimiz de var. Ayrıca duvar kağıtları ithal ediyor ve farklı ülkelere ihraç ediyoruz. Bu yıl Bulgaristan ve Yunanistan’a kapı ve mutfak dolaplar ve kapakları ihraç etmek istiyoruz. Bu alanda tecrübeli ve bize daha önce bu tarz bir örnek proje gösterebilecek, bulunduğu ülkede gerekli pazar araştırması yapabilecek, seyahat engeli olmayan bay arkadaşlara ihtiyac vardır. Şirket bilgileri gizlidir. Özel mail adresinden ulaşabilirsiniz…

  4. Ender dedi ki:

    Merhabalar,

    Ben kendi araçımla 3-4 çuval tekstil ürünleri götürmek istiyorum. Ama bu olay her hafta tekrarlanacak, bir nevi bavul ticareti gibi düşünebiliriz. Bu yapacağım çalışmada nasıl bir gümrük mevzuatı uygulanır. Sınırda malın vergisini ödeyerek geçme şansım varmıdır.

    Bulgaristan’da kendi dükkanım olduğu için, direkt olarak tekstil ürünlerini fabrikalardan temin edeceğim.

    Türkiye’de merkezi olan bir fabrikanın temsilcisi veya şubesi olursam, Bulgaristan’da bana ne gibi faydası olur.

  5. Fırat Güllü dedi ki:

    Merhabalar, 5 yıldır Bulgaristan genelinde bu tarz işlerle uğraşmaktayım gerekli oturum izinlerim ihracat/ithalat üzerine kurulu firmam bulunmaktadır kar getirebilecek kazanç açısından firmamızı zarara uğratmayacak her türlü ürününüzün satış/alış işlemlerini yapabilirim. Yılın neredeyse 9 10 ayını
    Bulgaristan/Sofya şehrinde geçiriyorum aynı zamanda eğitimimi alıyorum, güven açısından aklınızda zerre kadar şüphe olmaması öncelikle benim daha sonra sizin tarafınızdan en önemli şey olmalıdır diye düşünüyorum, gerçekten iş yapmak isteyen firmalar ya da kişiler istedikleri zaman ulaşabilirler.

    Tel:
    00359 893 736 681
    Mail & Msn:
    firatgullu@hotmail.com

  6. Remzi dedi ki:

    Ben Bulgaristan’dan laminat parke almak istiyorum kaç paraya alırım bana yardımcı olurmu sunuz Balıkesir Edremit’te inşaat yapıyorum.

  7. Nafiz dedi ki:

    DIş ticaret uzmanıyım.
    özellikle iran’dan ithal edilecek yada iran’a ihrac edilebilecek her türlü ürününüzle ilgili yardımcı olabilirim.
    Bunun yanı sıra hollanda, almanya, belçika gibi avrupa ülkelerinde de pazarımız mevcuttur.

    msn: nfz1907@hotmail.com
    Saygılarımla